Panel dyskusyjny A1



29.11 | GODZ.: 12:30 - 14:00



PANELIŚCI:
- Artur Gluziński (Moderator)
- Michał Guć
- Jerzy Boczoń
- Ilona Gosiewska
- Piotr Drygała

Funkcjonujący od 2004 roku w oparciu o przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie system realizacji zadań publicznych w znaczący sposób przyczynił się do zinstytucjonalizowania relacji pomiędzy jednostkami sektora finansów publicznych oraz organizacjami pozarządowymi w szczególności w obszarze realizacji ustawowych zadań publicznych, których zamawiającym i zleceniodawcą jest administracja publiczna a wykonawcą organizacja obywatelska. Przyjęcie w 2003 roku ustawy poprzedziły wieloletnie wysiłki sektora obywatelskiego usystematyzowania takiej współpracy datujące się początku lat 90. XX wieku, co najmniej od czasu gdy niektóre samorządy, wzorem Gdyni i Gdańska, zaczęły wypracowywać programy współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi.

Jednak obok niewątpliwych korzyści system zawiera szereg dysfunkcji, które utrudniają realizację zadań publicznych, a przede wszystkim czynią z organizacji pozarządowych w mniejszym stopniu partnera, a bardziej petenta administracji. Do wspomnianych dysfunkcji należy m.in.:

• Brak wyraźnego, oczywistego i powszechnie respektowanego rozdzielenia sytemu realizacji zadań publicznych (obecnie tryb powierzenia w UDPPiW), za który odpowiedzialny jest organ administracji publicznej od systemu wsparcia działalności organizacji pozarządowych (obecnie tryb wsparcia w UDPPiW) przez państwo i samorząd.
• Uciążliwy tryb rozliczania zadań publicznych kładący mniejszy nacisk na osiągniecie zakładanych rezultatów zadania, a nadmiernie duży na weryfikację poprawności formalno-rachunkowej zadania.
• Brak jasno określonej i powszechnie respektowanej zasady pierwszeństwa realizacji zadania przez organizację pozarządową. Organizacje pozarządowe w polityce większości samorządów traktowane są jako „element uzupełniający” realizację zadań publicznych. Czego nie mogą zrobić samorządowe jednostki lub spółki, to ewentualnie jest zlecane NGO, przy czym niezwykle rzadko jest stosowane powierzanie ze 100% finansowaniem.
• Brak mechanizmów i instrumentów podnoszących jakość realizowanych zadań publicznych, przy czym wprowadzenie samej zasady konkurencji poprzez organizację konkursów raczej sprzyja obniżaniu ceny niż powiększaniu jakości.
• Brak zapewnienia ciągłości i kontynuacji realizowanych zadań. Organizacjom pozarządowym, są powierzane zadania o charakterze długofalowym, znacznie przekraczającym 5-letni dopuszczalny okres zawarcia umowy, w dodatku dotyczące usług niezwykle wrażliwych, takich jak prowadzenie domów pomocy społecznej czy placówek opiekuńczo-wychowawczych. Obecnie kwestia zlecania tych zadań, jest uregulowana analogicznie do wszystkich innych typów przedsięwzięć zlecanych trzeciemu sektorowi. Sektor pozarządowy jest w sytuacji gorszej niż sektor publiczny realizując takie zadania.
• Brak mechanizmów wsparcia rozwoju organizacji w ramach systemu realizacji zadań publicznych.

Mając na uwadze potrzebę lepszego uregulowania współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi, w tym w zakresie realizacji zadań publicznych, należy rozważyć podjęcie inicjatyw służących właściwej realizacji zasady partnerstwa państwa i organizacji obywatelskich, o której m.in. mówił Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego na III Podkarpackim Forum Obywatelskim we wrześniu br. w Rzeszowie. W szczególności przemyślenia wymagają obecne uregulowania dotyczące prowadzenia działalności pożytku publicznego na podstawie zlecenia realizacji zadań publicznych przynajmniej w takim zakresie, w jakim ograniczone zostaną istniejące dysfunkcje systemu. Należy znacząco wzmocnić służące dobru wspólnemu rozumienie realizacji zadań publicznych oraz współpracę administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi jako sposób kreowania zmiany społecznej. Planowanie, kontraktowanie, realizacja zadań i ich rozliczanie ma służyć zaspokajaniu potrzeb obywateli i wzmacnianiu potencjału społeczeństwa obywatelskiego.